 سابقه جعل عنوان " خليج فارس "
درباره نام خليج فارس تا اوايل دهه 1960 ميلادي هيچ گونه بحث و جدلي در ميان نبوده و در تمام منابع اروپايي و آسيايي و آمريكايي و دايرة المعارف ها و نقشه هاي جغرافيايي اين كشورها نام خليج فارس در تمام زبان ها به همين نام ذكر شده است. اصطلاح "خليج عربي" براي نخستين بار از طرف يكي از نمايندگان سياسي انگليس در خليج فارس به نام "سر چارلز بلگريو" عنوان شده و در واقع او بوده است كه به قصد تفرقه بين ايران و كشورهاي عرب اين تخم لق را در دهان اعراب شكسته است. سر چارلز بلگريو كه بيش از 30 سال نماينده سياسي و كارگزار دولت انگليس در خليج فارس بوده است، بعد از مراجعت به انگلستان در سال 1966 كتابي درباره سواحل جنوبي خليج فارس منتشر كرد و در آن براي اولين بار نوشت كه "عرب ها ترجيح مي دهند خليج فارس را خليج عربي بنامند". اين نماينده قطعا قبل از انتشار كتاب و مراجعت به انگلستان در تماس با مقامات امارات جنوبي خليج فارس اين فكر را در آنها القا كرده است و تصادفي نيست كه بلافاصله پس از انتشار كتاب سرچارلز بلگريو كه نام قبلي سواحل جنوبي خليج فارس يعني "ساحل دزدان" را بر روي كتاب خود نهاده اصطلاح "الخليج العربي" در مطبوعات كشورهاي عربي رواج پيدا كند و در مكاتبات رسمي به زبان انگليسي نيز اصطلاح "آرابيان گولف" جايگزين اصطلاح معمول و رايج قديمي "پرشين گولف" مي شود. دولت ايران در همان زمان در برابر اين نام مجعول عكس العمل نشان داد و گمرك و پست ايران از قبول محموله هايي كه به جاي خليج فارس نام خليج عربي بر روي آن نوشته شده بود، خودداري كرد. ايران همچنين در مجامع و كنفرانس هاي بين المللي نيز در صورت به كار بردن اين اصطلاح ساختگي از سوي نمايندگان كشورهاي عرب عكس العمل نشان مي داد. در اين زمان بعضي از كشورهاي عربي حتي اعتبار هنگفتي از محل درآمدهاي كلان نفتي خود در اختيار بعضي از ماموران سياسي در خارج مي گذاردند تا با تطميع مطبوعات خارجي نام مجعول خليج عربي را به جاي خليج فارس رواج بدهند. در نيمه نخست بهمن ماه سال 1370 شمسي سر ويراستار سازمان ملل متحد با اشاره به اعتراض هاي پياپي نمايندگان ايران در آن سازمان به استفاده از نام ساختگي خليج عربي در اسناد اين سازمان از كاركنان سازمان ملل خواسته تا اعتراض دولت ايران را هميشه در نظر داشته باشند. كار به جايي رسيد كه در يازدهم شهريور ماه سال 1371 هنگامي كه حيدر ابوبكر العطاس نخست وزير جمهوري يمن در اجلاس سران جنبش عدم تعهد كه در جاكارتا پايتخت اندونزي برگزار مي شد، از نام ساختگي خليج عربي استفاده كرد، با اعتراض شديد نمايندگان ايراني رو به رو شد. او سرانجام از نمايندگان ايران عذرخواهي كرد. و اين عمل را غير عمد خواند. همچنين در سال 1337 شمسي در روز 13 مرداد دولت ايران به رژيم عراق "عبدالقاسم" مبني بر تغيير دادن نام خليج فارس به خليج عربي اعتراض كرد.
هدف انگليس از نام گذاری ساختگي خليج فارس
انگليس ها نخستين عاملان كاشته شدن اين تخم نفاق بودند زيرا از قديم در صدد بودند كه خليج فارس را تبديل به يك درياي انگليسي كنند. بعدها در دهه 1980 آمريكايي ها هم به پيروي از آنها از تبديل خليج فارس به خليج آمريكايي سخن گفتند. از نظر آمريكايي ها و اروپايي ها اين منطقه "شريان حياتي غرب" در منطقه "استراتژيك غربي" و "حوزه منافع ويژه" است، لذا اگر قادر باشند خليج فارس را به طور مستقيم يا غير مستقيم تحت تسلط خود در مي آورند. اما واقعيت مطلب اين است كه خليج فارس يك نام كهن تاريخي است كه از بدو تاريخ بر روي اين خليج گذاشته شده است و انگيزه تلاش حساب شده اي كه براي تغيير اين نام به عمل مي آيد جز ايجاد فتنه و اختلاف بين كشورهاي اين منطقه نيست. همچنان كه "ژان ژاك پريني" نويسنده كتاب خليج فارس اعتراف مي كند. "ملل و طوايف بسياري بر كرانه هاي خليج فارس استيلا يافته و فرمانروايي كرده اند ولي روزگارشان سپري شده و منقرض شده اند. تنها قوم پارس است كه با هوش و درايت خود همچنان پا برجا زيسته و ميراث حاكميت خود را تاكنون نگهداري كرده است."
مأخذ
خليج فارس _ پيروز مجتهدزاده
جغرافياي تاريخي
خليج فارس _ محمود طلوعي
مؤسسه آمريکايی نشنال جئوگرافيک (National Geographic)
از جمله تغييراتی که در اطلس ۲۰۰۵ انجام داده، گنجاندن نام "خليج عربی" در داخل پرانتز در مقابل نام خليج فارس است که اعتراضهای زيادی، بويژه ميان ايرانيان مقيم آمريکا بر انگيخته است آلن کارول، رئيس گروه تدوين کنندگان نقشه های اين اطلس می گويد که در رسم اين نقشه ها از منابع سازمان ملل متحد، وزارت امورخارجه آمريکا، سفارتخانه های دولتهای مختلف در واشنگتن و بسياری سازمانهای ديگر استفاده می شود و ثبت اسامی مورد استفاده در نقشه ها به صورت مرتب با هيئتی ويژه در زمينه نامهای جغرافيايی در ميان گذاشته می شود اما تصميم نهايی برای ثبت اين اسامی را خود نشريه می گيرد.
به گفته آقای کارول، سياست مؤسسه نشنال جئوگرافيک در ثبت نام مکانها، سياست "دوفاکتو" است يعنی بر اساس نامهايی که در عمل به کار می رود تصميم گرفته می شود.
آقای کارول گفته است که گذاشتن نام "خليج عربی" در نسخه تازه اطلس نشنال جئوگرافيک به اين دليل است که برخی کشورها اين نام را به صورت رسمی بر خليج فارس نهاده و استفاده می کنند و نشنال جياگرفيک بر کاربرد اين نام در اين کشورها اذعان دارد.
وی تصريح کرده است که نام "خليج فارس" در اطلس نشنال جئوگرافيک، همچنان به عنوان نام اصلی اين خليج به کار خواهد رفت و دليل ديگری که نام "خليج عربی" هم در اين اطلس گنجانده شده اين است که کسانی که از اين نام به عنوان کليد واژه در جستجوهای اينترنتی استفاده می کنند بتوانند اطلاعات مورد نياز خود را بيابند.
در اسناد سازمان ملل متحد، از نام "خليج فارس" استفاده می شود و رسانه های آمريکايی نيز همين نام را به کار می برند.
استفاده از نام "خليج عربی" در کشورهای عربی عمدتاً از زمان رياست جمهوری جمال عبدالناصر در مصر باب شد که در زمان خود رهبر جنبش ملی جهان عرب به شمار می رفت
اين موضوع واکنش حکومت وقت ايران را به همراه داشت اما پس از روی کارآمدن حکومت اسلامی در ايران، با فاصله گرفتن از ملی گرايی ايرانی، حساسيت زمامداران ايران بر اختلافی که بر سر نام خليج فارس وجود داشت کاهش يافت و حتی در ايران پيشنهادهايی مطرح شد حاکی از اينکه اين خليج را خليج اسلامی يا خليج اسلام بنامند.
اما با گذشت زمان و بويژه در پی بروز جنگ ايران و عراق، حساسيت بر نام خليج فارس افزايش يافت و همان گونه که آقای زيباکلام می گويد، ايرانيان استفاده از نام خليج عربی را نوعی ستيز با ايرانيت و تجاوز به تاريخ ايران قلمداد کردند.
در خارج از ايران، نهادی با نام گروه ضربت خليج فارس برای حفاظت از ميراث تاريخی خليج فارس فعاليت دارد.
اين گروه با همراهی شورای ملی ايرانيان مقيم آمريکا در حال فعاليت برای جلب حمايت ايرانيان مقيم آمريکا برای مخالفت با استفاده از نام "خليج عربی" اند تا مؤسسه نشنال جياگرفيک را وادارند در چاپ بعدی اطلس خود، اين نام را حذف کند و حتی به عنوان نام ثانوی خليج فارس نيز از آن استفاده نکند.
آلن کارول از مؤسسه نشنال جئوگرافيک می گويد که نام "خليج عربی" در اين مؤسسه بازبينی خواهد شد اما نمی داند نتيجه اين بازبينی چه خواهد شد.
| | از کتاب خليج فارس نامی کهن تر از تاريخ |
 نقشه ناشنال خغرافيا با درج نام عربی
|
